Peidiwch â gadael i ofn syrthio eich cadw yn gaeth yn eich cartref meddai elusennau pobl hŷn

Mae pobl hŷn sy'n gaeth i'w cartrefi oherwydd ofn syrthio yn cael eu hannog i geisio cyngor gan na ddylai syrthio fod yn rhan anochel o heneiddio. Dyma'r neges a gaiff ei lledaenu ar draws Cymru fel rhan o'r Wythnos Ymwybyddiaeth o Syrthio, sy'n cychwyn ar 24 Chwefror 2020. Mae'r wythnos yn gynllun ar y cyd yn cynnwys tair elusen i bobl hŷn sef Age Connects Wales, Age Cymru a Care & Repair Cymru.

Mae'r bartneriaeth yn annog pobl hŷn 65+ oed i ystyried eu risgiau o syrthio a gofyn am gyngor os oes ganddynt ofn syrthio.

Dywedodd Neil Williams o Care & Repair Cymru, sy'n gadeirydd tasglu cenedlaethol ar syrthio: "Gall syrthio gael effaith ddifrifol ar ansawdd bywyd person hŷn. Mae llawer yn colli'r hyder i fynd allan o'u cartref ac yn hytrach yn byw bywyd eisteddog heb fawr neu ddim cyswllt gyda'u cymuned. Ar yr un pryd gall eu cyhyrau ac esgyrn wanhau a all gynyddu tebygolrwydd syrthio eto.

"Mae felly'n hanfodol fod pobl hŷn yn dod i wybod am y mesurau y gallant eu cymryd i osgoi syrthio. Mae llawer o help allan yno o wneud cartrefi'n fwy diogel i wella nerth craidd a chydbwysedd felly byddem yn annog pobl hŷn i gymryd rhan yn yr ymgyrch a dysgu sut i'w gwneud eu hunain yn fwy gwydn rhag syrthio."

Mae'r ymgyrch wedi cyhoeddi rhestr Risg Syrthio sy'n amlinellu nifer o feysydd allweddol a all arwain at syrthio a sut y gall pobl hŷn fynd i'r afael â hyn. Mae'n cynghori'r rhai sy'n defnyddio pedwar neu fwy o feddyginiaethau i geisio adolygiad meddyginiaeth gan eu fferyllydd, a dylai'r rhai sy'n teimlo fod eu golwg wedi gwaethygu drefnu archwiliad llygad i'w helpu i weld rhwystrau posibl. Mae'n nodi heintiadau wrinol, pwysedd gwaed isel, ac anymataliaeth fel cyflyrau meddygol a all gynyddu tebygrwydd syrthio os ydynt yn parhau heb gael triniaeth. Mae hefyd yn annog pobl ystyried hŷn i ystyried torri ewinedd eu traed fydd yn eu galluogi i wisgo esgidiau sy'n ffitio'n gywir a symud yn fwy cadarn ar eu traed.

Mae'r ymgyrch hefyd yn canolbwyntio ar ffordd o fyw yn cynghori pobl i ystyried eu diet a hydradu drwy gadw dyddiadur o'r hyn maent yn ei fwyta a'i yfed. Anogir y rhai sydd â ffordd eisteddog o fyw i ymuno â dosbarthiadau ymarfer a gweithgaredd ar gyfer pobl hŷn. Mae dosbarthiadau Cerdded Nordig ar draws ledled Cymru sy'n helpu i wella nerth coesau a chraidd a chydbwysedd pobl hŷn. Mae'n ymarferiad corff llawn sy'n rhwydd ar y cymalau ac yn addas ar gyfer pob oedran a lefel ffitrwydd. Gall dosbarthiadau Tai Chi ac ymarfer dan do arall hefyd hybu nerth rhan uchaf ac is y corff, hyblygrwydd a chydbwysedd.

O amgylch y cartref mae goleuadau annigonol, carpedi wedi treulio, gwifrau'n llusgo ac annibendod cyffredinol i gyd yn beryglon baglu posibl y gellir eu hunioni'n rhwydd. Bydd addasiadau bach megis gosod canllawiau cydio a rampiau yn ei gwneud yn fwy diogel a rhwyddach i bobl hŷn symud o amgylch eu cartref.

Astudiaeth Achos 

Ychydig yn ôl syrthiais ar y stepiau o flaen fy nhŷ a cholli fy hyder. Roedd yn golygu fy mod yn pryderu am fynd allan o'r tŷ - felly dechreuais fynd allan lai a llai. Cafodd fy hyder gnoc go iawn, ac fe wnaeth fy stopio rhag mynd mas i gwrdd â ffrindiau mor aml. Yna cefais ymweliad gan weithiwr achos i fy helpu ac fe wnaeth drefnu i osod canllaw cydio a fy helpu i wneud cais am fwy o fudd-daliadau. Rhoddodd hyn fwy o hyder ac arian i fi oedd yn golygu y gallwn wneud pethau na fedrwn fod wedi dychmygu eu gwneud o'r blaen - fe wnes hyd yn oed fynd yr holl ffordd i Torquay am ychydig ddyddiau. Rwyf wedi adennill llawer o hyder ers yr ymweliad ac mae'n haws arnaf yn ariannol ac rwy'n mynd allan lawer mwy.