Pam dylid cael brechiad y ffliw eleni

Mae'r gaeaf yn agosáu - ac felly hefyd mae tymor y ffliw.

Mae COVID-19 yn golygu ei fod yn bwysicach nag erioed i dderbyn eich brechiad ffliw. Gofynnon i arbenigwyr Iechyd Cyhoeddus Cymru am bam mae hi mor bwysig, a sut allwch chi gael eich brechlyn am ddim y gaeaf hwn.

 

Pam mae cael brechiad y ffliw yn bwysig i bobl 65 oed a hŷn?

Brechiad blynyddol y ffliw yw un o'r ffyrdd mwyaf effeithiol o amddiffyn rhag dal neu ledaenu'r ffliw. Mae'r ffliw'n lledaenu'n hawdd a gall achosi cymhlethdodau difrifol, yn enwedig ymhlith pobl hŷn. Mewn blwyddyn nodweddiadol, mae miloedd o bobl yn marw o'r ffliw yn y DU. Mae cael brechiad y ffliw bob blwyddyn yn bwysig iawn gan fod y mathau o ffliw sy'n cylchredeg yn newid o flwyddyn i flwyddyn ac felly mae'r brechiad yn newid yn unol â hyn.

Rydych chi’n gymwys i gael brechiad y ffliw am ddim os byddwch yn 65 oed neu'n hŷn cyn 31 Mawrth 2021.

 

Oes unrhyw un na ddylai gael brechiad y ffliw?

Ychydig iawn o bobl sy’n methu cael brechiad y ffliw.

Os ydych chi wedi cael adwaith alergaidd difrifol i frechiad ffliw (neu unrhyw ran ohono) erioed, ni ddylech gael y brechiad hwnnw eto. Os nad ydych yn siŵr a yw hyn yn berthnasol i chi - holwch eich nyrs, meddyg neu fferyllydd cymunedol. Byddant yn gallu eich cynghori.

Dylech ddweud wrth y sawl sy'n rhoi'r brechiad i chi os oes gennych unrhyw alergeddau difrifol, gan gynnwys alergedd difrifol i wyau, cyn cael eich brechiad. Gallwch gael brechiad y ffliw yr un fath, ond efallai y bydd angen trefniadau arbennig.

Os ydych yn sâl gyda thymheredd uchel, oedwch cyn cael y brechiad nes eich bod yn teimlo'n well.

 

Ble allaf gael brechiad y ffliw?

Gallwch gael brechiad y ffliw yn eich meddygfa leol neu fferyllfa gymunedol.

Os ydych yn ei chael yn anodd cyrraedd eich meddyg teulu neu fferyllfa gymunedol, cysylltwch â hwy i drafod sut i gael eich brechiad.

Mae'r galw am frechiadau’r ffliw yn uwch nag yr ydym wedi'i weld mewn blynyddoedd blaenorol yr hydref hwn, ac efallai y bydd yn cymryd mwy o amser i gael apwyntiad ar gyfer brechiad rhag y ffliw, felly byddwch yn amyneddgar.

Mae gwahanol fathau o frechiad ffliw ar gael ac mae rhai'n gweithio'n well ar gyfer gwahanol grwpiau oedran. Mae'r brechiad yn cael ei ddarparu mewn sypiau dros nifer o wythnosau. Mae hyn yn golygu y gellir cynnig brechiad y ffliw i rai pobl os yw ar gael a gofynnir i eraill aros nes bod y brechiad gorau yn seiliedig ar eu hoedran mewn stoc. Mae'n well aros a chael y brechiad iawn i chi er mwyn i chi gael y budd mwyaf ohono. 

 

A yw'n ddiogel ymweld â meddyg teulu neu fferyllfa gymunedol i gael brechiad y ffliw?

Eleni, bydd brechiadau ffliw yn cael eu rhoi gan ddilyn y canllawiau cyfredol ar gadw pellter cymdeithasol, rheoli heintiau a chyfarpar diogelu personol (PPE), i helpu i'ch cadw chi’n ddiogel. Gall y trefniadau fod yn wahanol oherwydd COVID-19. Am yr wybodaeth ddiweddaraf, edrychwch ar www.curchffliw.org. Yn eich apwyntiad, byddwch yn debygol o sylwi ar y canlynol:

  • Mwy o gyfarpar diogelu personol
  • Arwyddion am gadw pellter cymdeithasol
  • Diheintio arwynebau'n barhaus
  • Trefniadau eistedd i gadw pellter

Ystyrir bod cael brechiad y ffliw yn apwyntiad meddygol pwysig, felly mae'n iawn mynychu hyd yn oed os oes cyfyngiadau clo yn eu lle. 

Oni bai eich bod wedi’ch eithrio, dylech wisgo gorchudd wyneb wrth fynychu apwyntiad brechiad y ffliw. 

 

A all rhywun fynd gyda mi i'r apwyntiad brechiad y ffliw, os oes gennyf anawsterau symud? 

Rydym yn gofyn i bobl fynychu apwyntiadau ar eu pen eu hunain ar hyn o bryd os yw’n bosib, oherwydd bydd hyn yn helpu i leihau nifer y bobl mewn lleoliadau gofal iechyd i'n galluogi i gadw'n ddiogel a chadw ar wahân.

Fodd bynnag, os oes arnoch angen rhywun i fynd gyda chi, mae’n syniad da siarad ag aelod o'r tîm ymlaen llaw.

 

A allaf gael brechiad y ffliw o dan gyfyngiadau cyfnod clo byr COVID-19?

Gallwch. Mae mynd i’ch apwyntiad brechiad ffliw yn rheswm pwysig dros adael eich cartref yn ystod unrhyw gyfnod clo byr.

 

Sut byddaf yn teimlo ar ôl cael brechiad y ffliw?

Ar ôl cael pigiad brechiad y ffliw mae rhai pobl yn teimlo'n flinedig, yn cael cur pen, neu mae eu cyhyrau’n brifo am ddiwrnod neu ddau. Efallai y bydd eich braich ychydig yn goch ac yn boenus.

Mae tymheredd uchel ar ôl brechiad yn adwaith cyffredin a disgwyliedig. Gall achosi tymheredd fymryn yn uchel sydd fel arfer yn diflannu o fewn 24 i 48 awr ar gyfer y rhan fwyaf o frechiadau.  

Nid oes angen hunanynysu na chael prawf COVID-19 oherwydd tymheredd uchel ar ôl brechiad, oni bai fod symptomau eraill sy'n awgrymu haint COVID-19 h.y. tymheredd uchel iawn (37.8°C neu uwch), peswch parhaus newydd a cholli blas neu arogl. Mae rhagor o wybodaeth am symptomau a rheoli COVID -19 ar gael yma.

Dylid monitro unrhyw dymheredd uchel ar ôl brechiad ac os ydych yn pryderu am eich iechyd ar ôl cael brechiad, dylech ofyn am gyngor drwy ffonio Galw Iechyd Cymru ar 111, neu eich meddyg teulu.

 

Beth ddylwn i ei wneud os wyf yn meddwl bod gen i’r ffliw?

Mae rhai symptomau COVID-19 yn debyg i'r ffliw felly os ydych yn credu y gallech fod â’r ffliw neu COVID-19, mae'n bwysig ynysu gartref, gwirio'r cyngor diweddaraf a dilyn y canllawiau COVID-19 presennol.

Os ydych chi'n meddwl y gallech fod â’r ffliw mae'n bwysig gorffwys gartref, cadw’n gynnes ac yfed digon o ddŵr. Gallwch gymryd paracetamol neu ibuprofen i ostwng tymheredd uchel ac i leddfu unrhyw boenau os oes angen. 

Er mwyn helpu i atal y ffliw rhag lledaenu, cofiwch:

  • Ei ddal – defnyddio hancesi papur i ddal eich peswch neu disian
  • Ei daflu – cael gwared ar yr hancesi papur cyn gynted â phosib
  • Ei ddifa – glanhau eich dwylo cyn gynted ag y gallwch chi

Dylai pobl mewn grwpiau risg uchel siarad yn brydlon â'u meddyg os oes ganddynt symptomau tebyg i’r ffliw, oherwydd efallai y bydd eu meddyg eisiau rhoi meddyginiaeth wrthfeirws iddynt.

Mae mwy o wybodaeth am y rhaglen ffliw yng Nghymru ar gael ar www.curwchffliw.org, ac am y ffliw ei hun ar wefan y GIG.