Mae angen i ni siarad am gwympiadau

Mae mwy na hanner rhai dros 85 oed a thraean rhai dros 65 yng Nghymru’n dioddef codwm bob blwyddyn.

Gyda mwy na hanner rhai dros 85 oed a thraean rhai dros 65 yn dioddef codwm bob blwyddyn, mae tair elusen flaenllaw yng Nghymru yn dod at ei gilydd i fynd i’r afael â’r hyn a ddaeth yn brif achos marwolaethu cysylltiedig ag anafu ac achos mynd i ysbytai ymysg pobl hŷn.

Bydd Age Cymru, Age Connects Cymru, a Care & Repair Cymru yn dynodi 26 Chwefror - 4 Mawrth fel Wythnos Ymwybyddiaeth Cwympiadau.  Bydd y tair elusen yn gofyn i bobl rannu eu profiadau o gwympo, ac yn annog pobl hŷn i beidio gadael i’w hofn o golli eu hannibyniaeth eu hatal rhag siarad gyda rhywun.

Dywed Neil Williams o Care & Repair Cymru, sy’n cadeirio’r Gweithlu Cenedlaethol ar Gwympiadau: “Gall siarad yn agored am gwympo helpu i adnabod yr achos ac yn aml bydd yn arwain ar ddatrysiad syml. Er na allwn ni atal y broses heneiddio, gallwn wrthsefyll rhai o effeithiau heneiddio gydag ychydig o newidiadau bach i’n ffordd o fyw. Mae modd atal y rhan fwyaf o gwympiadau heb orfod aros dan do neu dorri i lawr ar weithgareddau arferol.” 

Swyddog Mentrau Iechyd Age Cymru Angharad Phillips sy’n esbonio: “Gall dioddef cwymp gael effaith andwyol enfawr ar ansawdd bywyd pobl hŷn, gan arwain yn aml at dynnu’n ôl o weithgareddau arferol a datblygu problemau iechyd meddwl fel gorbryder, iselder ac unigrwydd. Y cam cyntaf tuag at atal cwympo yw siarad am gwympo ac am ofn cwympo.”

Ychwanegodd Rachel Rowlands o Age Connects Cymru: “Mae’n tair elusen Cymru-gyfan i gyd yn darparu gwasanaethau cyngor a chymorth sy’n gallu helpu i atal cwympiadau, gan alluogi pobl hŷn i fyw’n annibynnol ac yn ddiogel yn eu cartrefi eu hunain. Trwy gydweithio ein gobaith yw cael y neges drosodd nad yw cwympo yn rhan anochel  o fynd yn hŷn.“

Y tair neges allweddol y mae’r elusennau’n eu hyrwyddo trwy gydol yr Wythnos Ymwybyddiaeth Cwympiadau yw: 

Os ydych chi wedi cwympo, neu’n ofni cwympo, a ddim yn  gwybod beth i’w wneud, siaradwch gyda rhywun yr ydych chi’n ymddiried ynddyn nhw.

Cryfder craidd a chydbwysedd yw’r allwedd. Rhowch gynnig ar rai ymarferion ysgafn i aros yn brysur a chryf.

Byddwch yn ymwybodol o bethau a allai’ch baglu a golau gwael o amgylch eich cartref a cheisiwch wella’r pethau hyn. A pheidiwch ag anghofio gofalu am eich traed ac osgoi “sliperi blêr.”