Hwyl fawr am y tro: Adlewyrchu ar y Prosiect Attic

Dros y tair blynedd diwethaf, mae’r Prosiect Attic wedi helpu pobl 50+ oed i greu lle yn eu cartrefi. Mae hyn wedi helpu i atal cwympiadau, wedi golygu bod pobl yn fwy diogel yn dod adref o’r ysbyty, ac wedi creu lle i wneud gwaith gwella ac atgyweirio hanfodol yn y cartref. Mae ein staff a'n gwirfoddolwyr wedi gweithio ochr yn ochr â phobl fregus yn eu cartrefi, gan eu helpu i roi trefn ar eu heiddo, trafod yr atgofion sy’n gysylltiedig â’r eiddo a drysorant a’u galluogi i benderfynu beth i'w wneud â nhw.

Daw cyllid y prosiect i ben yr wythnos hon. Wrth i mi oedi i fyfyrio, rwy'n teimlo na fyddaf yn gallu gwneud cyfiawnder mewn ychydig gannoedd o eiriau â hanesion yr holl fywydau rydym wedi eu cyffwrdd a'r gwahaniaeth rydym wedi ei wneud. Byddaf yn mynd â chant a mil o atgofion ac enydau gwerthfawr gyda mi o’r prosiect hwn, ond roeddwn eisiau rhannu rhai ohonynt gyda chi.

Rwyf wedi synnu mor bryderus a gofidus mae pobl wedi’i deimlo pan maen nhw angen cael gwared ar bethau sy'n golygu cymaint iddynt am fod eu hanghenion iechyd yn newid. Roedd Naomi wrth ei bodd yn trefnu blodau, ac roedd hi wedi rhannu ei sgiliau ag eraill. Buom yn ei helpu i symud gwerth 30 mlynedd o ddeunyddiau er mwyn iddi allu troi ei hystafell amlbwrpas i lawr grisiau yn ystafell ymolchi hygyrch ac fel ei bod hi'n llai tebygol o gwympo.

Mae gwybod ble i gychwyn wrth dynnu darn enfawr o’ch hunaniaeth o'ch cartref yn gallu bod yn ormod i ymdopi ag o. Rwyf wedi fy synnu o’r ochr orau gweld ein tîm mor dosturiol ac empathig wrth helpu pobl gyda’r broses honno. Mae gweld y rhyddhad a ddaw i wynebau ein cleientiaid pan fydd y gwaith wedi'i orffen yn ennyd emosiynol bob tro.

Mae llawer o'r bobl rydyn ni'n eu helpu’n teimlo'n unig ac yn ynysig, ac mae wedi bod yn galonogol gweld perthnasoedd yn tyfu. Rwy'n cofio un cyfarfod grŵp lle daeth gwirfoddolwr ag un o'i chleientiaid oedd heb adael ei chartref na chael un ymwelydd mewn 6 mis. Cam mawr na ellir ei fychanu. Roedd hi’n foment bwerus clywed pobl yn siarad yn y cyfarfod hwn am y ffaith eu bod wedi canfod eu "llwyth" drwy'r Prosiect Attic. Y teimlad oedd bod y prosiect yn gwneud rhywbeth er budd y bobl y tu hwnt i’r nod ymarferol o roi trefn ar gartrefi.

Byddaf yn cofio'r straeon y mae pobl wedi'u rhannu. Mae rhai ohonynt yn straeon am drawma poenus, trais domestig neu brofedigaeth oedd wedi gwneud i bobl chwilio am gysur drwy gael cartref yn llawn eiddo. Ac mae llawer o straeon yn llawn o lawenydd; roedd hi’n hyfryd clywed pobl yn ein grwpiau hel atgofion yn datblygu cyfeillgarwch wrth gofio cael eu magu yn yr un ardal â’i gilydd.

Wrth helpu Mrs Smith i chwilio drwy gasgliad llyfrau helaeth ei diweddar ŵr, daeth o hyd i lyfr cyfan yr oedd wedi'i ysgrifennu a'i rwymo ei hun. Roedd yn llyfr am eu perthynas, yr amseroedd yr oeddent wedi'u rhannu a faint yr oedd yn ei charu. Doedd ganddi ddim syniad bod y llyfr hwn yn bodoli. Ceir cymaint o'r adegau hynod brydferth hyn, ac mae'n fraint wirioneddol gallu rhannu ynddynt.

Mae pawb sydd wedi eu cyffwrdd gan y Prosiect Attic eisiau ei weld yn parhau ac rydym yn gweithio'n galed i wneud yn siŵr o hynny. Rydym yn gwneud cais eto i'n cyllidwyr presennol, Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol, yn gynnar yn 2021. Rydym hefyd yn awyddus i sefydlu menter gymdeithasol, fel y gallwn wneud y prosiect yn fwy cynaliadwy yn y tymor hir. Gobeithio mai dim ond 'ffarwel am nawr' yw hyn i Brosiect Attic ac nid diwedd y stori.