Ein Stori

Cafodd Gofal a Thrwsio yn y Deyrnas Unedig ei eni yng Nghymru yn 1979

Cafodd Gofal a Thrwsio yn y Deyrnas Unedig ei eni yng Nghymru yn 1979 (Ferndale, y Rhondda) mewn ymateb i broblemau difrifol oedd yn wynebu pobl hŷn oedd yn berchnogion ac yn byw mewn tai anaddas i fyw ynddynt heb gyfleusterau sylfaenol.

1979

Dilynwyd y prosiect blaengar yn Ferndale gyda datblygiad 8 asiantaeth Gofal a Thrwsio yng Nghymru erbyn canol yr 80au. Cafodd datblygiad ei helpu drwy “Gynllun Asiantaeth a Gynorthwyir” gyda chefnogaeth y Swyddfa Gymreig, a ‘Care & Repair Ltd’ oedd ar y pryd yn helpu i ddatblygu asiantaethau ar draws Lloegr a Chymru.

Mid 80s

Cynhaliwyd cynhadledd bwysig, ‘Gofal a Thrwsio yng Nghymru – y Ffordd Ymlaen’ ym mis Rhagfyr 1990, gyda nifer o randdeiliaid yn bresennol yn cynnwys Cyngor Defnyddwyr Cymru, y Swyddfa Gymreig, Care & Repair Cyf, Cynghorau Sir a Dosbarth Cymru, prosiectau Gofal a Thrwsio yng Nghymru a sefydliadau academaidd.

1990

Cytunodd y gynhadledd ar nifer o gamau gweithredu yn cynnwys cyllid ar gyfer y dyfodol ac amserlen ar gyfer datblygu asiantaethau, a sefydlu Care & Repair Cymru fel corff annibynnol ar wahân yn 1991/92 i arwain datblygiad pellach Gofal a Thrwsio yng Nghymru.

1991/92

Drwy’r 1990au, gan gydnabod y problemau tai cynyddol oedd yn wynebu pobl hŷn a gwerth Gofal a Thrwsio, cynyddodd cyllid gan y Swyddfa Gymreig/Llywodraeth Cymru i alluogi asiantaethau presennol i ddatblygu a ffurfio asiantaethau newydd. Gyda Care & Repair Cymru yn arwain ar ddatblygu asiantaethau newydd, roedd deg asiantaeth wedi sefydlu erbyn 1993 ac ugain erbyn diwedd 1995.

1990 - 95

Yn 2003-04 cyhoeddodd Llywodraeth Cymru y byddai’n darparu ‘cyllid estynedig’ ar gyfer asiantaethau Gofal a Thrwsio i ddarparu gwasanaethau craidd Gofal a Thrwsio ar draws y wlad, a gyflwynwyd gan 22 asiantaeth.

2003

Cynyddodd grant creiddiol Llywodraeth Cymru i’r mudiad i £4.9 miliwn yn 2009/10. Fodd bynnag, oherwydd gostyngiadau grant mewn ymateb i’r hinsawdd economaidd anodd diweddar yn 2013, dechreuodd taith o uno asiantaethau Gofal a Thrwsio gyda’r nod o ostwng costau rheoli a gorbenion er mwyn diogelu staff a gwasanaethau rheng flaen rhag effaith toriadau i grantiau. Erbyn diwedd 2016 bydd 13 asiantaeth yn cyflwyno gwasanaethau Gofal a Thrwsio ond bydd gwasanaeth i Gymru gyfan yn parhau.

2009/10

Ym mis Medi 2015 newidiodd Care & Repair Cymru ei statws cyfreithiol o fod yn Gymdeithas Ddiwydiannol a Darbodus i ddod yn Elusen Gofrestredig gyda’r Comisiwn Elusennau er mwyn ei alluogi i ddatblygu ac amrywio ffrydiau cyllid i atodi cyllid grant gyda lefelau sylweddol o incwm elusennol.

2015

Beth yw ein gweledigaeth ar gyfer y dyfodol?

Mae Gofal a Thrwsio yn fwy perthnasol heddiw nag erioed. Mae ein  wreiddiau’n gadarn mewn Tai a chraidd yr hyn a ddarparwn fydd gwasanaethau sy’n helpu i wella cartrefi pobl hŷn fel y gallant barhau i fyw yno’n annibynnol. Fodd bynnag, mae ein perthnasedd wedi newid a chredwn y byddwn yn gynyddol berthnasol i Iechyd a Gofal Cymdeithasol sy’n amlwg yn symud yn gynyddol tuag at helpu pobl hŷn I fyw’n annibynnol yn eu cartrefi eu hunain a gwasanaethau ymyriad cynnar sy’n atal neu ohirio pwyntiau argyfwng megis derbyniadau ysbyty, gofal heb ei drefnu, ymweliadau meddygon teulu neu dderbyniadau i ofal preswyl hirdymor.

Ein profiad am dros 25 mlynedd yw fod rôl bwysig ar gyfer corff cenedlaethol cryf, Care & Repair Cymru, i arwain, cydlynu, sicrhau ansawdd a chysondeb, hyrwyddo dros bobl hŷn, arloesi, gwerthuso, hysbysu polisi da, diogelu a hyrwyddo’r brand a chodi mwy o gyllid ar gyfer mwy o wasanaethau. Credwn hefyd y dylai presenoldeb asiantaethau Gofal a Thrwsio ym mhob rhan o Gymru ar gyfer darparu gwasanaethau yn y rheng flaen gael ei ddiogelu a’i dyfu. Credwn ein bod yn berthnasol iawn i nod gyffredinol o wella ataliaeth mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol a gwella ansawdd bywyd a llesiant ar gyfer pobl hŷn.

Yn ogystal â chynyddu ein nod hanesyddol o helpu pobl hŷn i aros yn annibynnol yn eu cartrefi ein hunain, mae gennym hefyd rai nodau newydd penodol:

  • Datblygu a chyflwyno ein gwasanaeth newydd “Ymdopi’n Well” – gyda nodweddion newydd pwysig
  • Datblygu gwasanaeth newydd, “Symud drwy Ddewis” i gefnogi’r henoed mewn gwneud penderfyniadau a chynllunio opsiynau tai yn nes ymlaen mewn bywyd.
  • Datblygu “Cynllun Presgripsiwn Cartrefi Cynnes”, yn gweithio gyda meddygon teulu I ddynodi pobl hŷn y mae byw mewn cartref oer a llaith yn ael effaith niweidiol ar eu hiechyd.

O ddechreuadau bach, datblygodd Gofal a Thrwsio yng Nghymru i fod y mudiad y mae heddiw gydag asiantaeth Gofal a Thrwsio yn gweithio ym mhob rhan o Gymru, dan arweiniad a gyda chefnogaeth Gofal a Thrwsio Cymru. Edrychwn ymlaen i’r 25 mlynedd nesaf mor llwyddiannus â’r chwarter canrif cyntaf.